Η βιομηχανία «βρώμικων» ρούχων
- στους τρεις μεγαλύτερους καταναλωτές νερού και χρήσης γης
- Στους πέντε μεγαλύτερους καταναλωτές πρώτων υλών
- Ένας από τους μεγαλύτερους συντελεστές των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου παγκοσμίως.
Η ευρωπαϊκή κατανάλωση κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων έχει έναν από τους υψηλότερους αντίκτυπους με τη μορφή εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, μετά τα τρόφιμα, τη στέγαση και τις μετακινήσεις. LINK Μεταξύ του 2000 και του 2015 η παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων σε όλο τον κόσμο διπλασιάστηκε! Και εκτιμάται ότι θα υπερδιπλασιαστεί και πάλι μέχρι το 2030. Ένας από τους λόγους αυτής της δραματικής αύξησης είναι η γρήγορη μόδα - όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη μαζική παραγωγή ρούχων που αναπαράγουν τις πρόσφατες τάσεις της υψηλής μόδας. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά κερδοφόρο επιχειρηματικό μοντέλο που μπορεί να μετατρέψει γρήγορα τα τελευταία σχέδια υψηλής μόδας σε στυλ χαμηλού κόστους για τους καταναλωτές.
Τα ενδύματα αυτά δεν είναι σχεδιασμένα για επαναχρησιμοποίηση και μακροζωία, οπότε η γρήγορη μόδα ενθαρρύνει την άσκοπη υπερκατανάλωση. Αυτό οδηγεί και πάλι σε υπερβολικά απόβλητα - πολλά από τα οποία δεν μπορούν να ανακυκλωθούν. Το αποτέλεσμα είναι μια τεράστια επίπτωση στο περιβάλλον μας. Οι επιπτώσεις είναι πολύ πραγματικές και αυτή η υπερβολική χρήση των πόρων τροφοδοτεί την κλιματική αλλαγή, την απώλεια της βιοποικιλότητας και τη ρύπανση.
Η ταχεία μόδα - η συνεχής παροχή νέων στυλ σε πολύ χαμηλές τιμές - έχει οδηγήσει σε μεγάλη αύξηση της ποσότητας των ρούχων που παράγονται αλλά και πετιούνται, αφού επίσης «γρήγορα» βγαίνουν από τη μόδα.
Για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων στο περιβάλλον, η ΕΕ θέλει να επιταχύνει τη μετάβαση προς την κυκλική οικονομία με μια νέα δέσμη κανόνων που θα τεθεί σε εφαρμογή στο εγγύς μέλλον. Θα αναφερθούμε σε αυτό λεπτομερώς παρακάτω.
Η παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων χρησιμοποιεί πολύ νερό
Απαιτείται πολύ νερό για την παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, καθώς και γη για την καλλιέργεια βαμβακιού και άλλων ινών που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή. Εκτιμάται ότι η παγκόσμια βιομηχανία κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης χρησιμοποίησε 79 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού το 2015 (LINK), σε σύγκριση με την κατανάλωση νερού από το σύνολο της οικονομίας της ΕΕ που ανήλθε σε 266 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το 2017. LINK
Για την κατασκευή μιας βαμβακερής μπλούζας απαιτούνται 2.700 λίτρα γλυκού νερού, σύμφωνα με εκτιμήσεις, ποσότητα αρκετή για να καλύψει τις ανάγκες ενός ατόμου σε πόσιμο νερό για 2,5 χρόνια. LINK
Ακόμη χειρότερα, οι ποσότητες αυτές συνήθως εξάγονται από μέρη όπου το νερό δεν είναι πόρος σε αφθονία.
Εκτιμάται ότι η βιομηχανία μόδας είναι υπεύθυνη για το 10% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα - περισσότερο από ότι οι διεθνείς πτήσεις και η θαλάσσια ναυτιλία μαζί. LINK. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα που αγοράστηκαν στην ΕΕ το 2017 δημιούργησαν περίπου 654 kg εκπομπών CO2 ανά άτομο. LINK
Αλλά το κύριο πρόβλημα είναι ότι τα περισσότερα από τα ρούχα που αγοράζουμε εδώ στην Ευρώπη κατασκευάζονται σε φτωχές χώρες εκτός της ΕΕ. Πώς λοιπόν η ΕΕ θα διασφαλίσει ότι μπορεί να επηρεάσει πραγματικές αλλαγές, αν δεν μπορεί να στοχεύσει την ίδια την παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων με νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες;
Ακόμη χειρότερα, οι ποσότητες αυτές συνήθως εξάγονται από μέρη όπου το νερό δεν είναι πόρος σε αφθονία.
Εκτιμάται ότι η βιομηχανία μόδας είναι υπεύθυνη για το 10% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα - περισσότερο από ότι οι διεθνείς πτήσεις και η θαλάσσια ναυτιλία μαζί. LINK. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα που αγοράστηκαν στην ΕΕ το 2017 δημιούργησαν περίπου 654 kg εκπομπών CO2 ανά άτομο. LINK
Αλλά το κύριο πρόβλημα είναι ότι τα περισσότερα από τα ρούχα που αγοράζουμε εδώ στην Ευρώπη κατασκευάζονται σε φτωχές χώρες εκτός της ΕΕ. Πώς λοιπόν η ΕΕ θα διασφαλίσει ότι μπορεί να επηρεάσει πραγματικές αλλαγές, αν δεν μπορεί να στοχεύσει την ίδια την παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων με νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες;
Τα ρούχα ως απόβλητα
| Αντί να επισκευάζουν τα μεταχειρισμένα ρούχα, να τα δίνουν σε μικρότερα παιδιά ή να τα δωρίζουν, πολλά ρούχα απλά πετιούνται όταν οι άνθρωποι δεν βρίσκουν πλέον καμία χρήση γι' αυτά. Από το 1996, η ποσότητα των ρούχων που αγοράζονται στην ΕΕ ανά άτομο αυξήθηκε κατά 40% μετά από μια απότομη πτώση των τιμών, η οποία μείωσε τη διάρκεια ζωής των ρούχων. Οι Ευρωπαίοι αγοράζουν σχεδόν 26 κιλά κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και απορρίπτουν περίπου 11 κιλά από αυτά κάθε χρόνο. Τα μεταχειρισμένα ρούχα μπορούν να εξαχθούν εκτός της ΕΕ, αλλά ως επί το πλείστον (87%) αποτεφρώνονται ή καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής. Σε παγκόσμιο επίπεδο, λιγότερο από το 1% των ρούχων ανακυκλώνεται ως ρουχισμός, εν μέρει λόγω της ανεπαρκούς τεχνολογίας. |
 |
Ο αντίκτυπος της κλωστοϋφαντουργίας σε αριθμούς
Ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι ξεφορτώνονται τα ανεπιθύμητα ρούχα έχει επίσης αλλάξει, με τα αντικείμενα να πετιούνται αντί να δωρίζονται.
Από το 1996, η ποσότητα των ρούχων που αγοράζονται στην ΕΕ ανά άτομο αυξήθηκε κατά 40% μετά από μια απότομη πτώση των τιμών, η οποία μείωσε τη διάρκεια ζωής των ρούχων. Οι Ευρωπαίοι αγοράζουν σχεδόν 26 κιλά κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και απορρίπτουν περίπου 11 κιλά από αυτά κάθε χρόνο. Τα μεταχειρισμένα ρούχα μπορούν να εξαχθούν εκτός της ΕΕ, αλλά ως επί το πλείστον (87%) αποτεφρώνονται ή καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής. LINK
Επειδή τα ρούχα γίνονται φθηνότερα και πιο εύκολα προσβάσιμα μέσω των ηλεκτρονικών αγορών, ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι ξεφορτώνονται τα ανεπιθύμητα ρούχα έχει επίσης αλλάξει. Σε παγκόσμιο επίπεδο, λιγότερο από το 1% των ρούχων ανακυκλώνεται ως ρουχισμός, εν μέρει λόγω της ανεπαρκούς τεχνολογίας.
Από το 1996, η ποσότητα των ρούχων που αγοράζονται στην ΕΕ ανά άτομο αυξήθηκε κατά 40% μετά από μια απότομη πτώση των τιμών, η οποία μείωσε τη διάρκεια ζωής των ρούχων. Οι Ευρωπαίοι αγοράζουν σχεδόν 26 κιλά κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και απορρίπτουν περίπου 11 κιλά από αυτά κάθε χρόνο. Τα μεταχειρισμένα ρούχα μπορούν να εξαχθούν εκτός της ΕΕ, αλλά ως επί το πλείστον (87%) αποτεφρώνονται ή καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής. LINK
Επειδή τα ρούχα γίνονται φθηνότερα και πιο εύκολα προσβάσιμα μέσω των ηλεκτρονικών αγορών, ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι ξεφορτώνονται τα ανεπιθύμητα ρούχα έχει επίσης αλλάξει. Σε παγκόσμιο επίπεδο, λιγότερο από το 1% των ρούχων ανακυκλώνεται ως ρουχισμός, εν μέρει λόγω της ανεπαρκούς τεχνολογίας.
