Στρατηγική της ΕΕ για βιώσιμα και κυκλικά κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα

Το πρόβλημα της μη βιώσιμης κατάστασης της παγκόσμιας βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργίας και μόδας είναι αδύνατο να επιλυθεί χωρίς την εφαρμογή αυστηρών κανόνων και κανονισμών. Και ακόμη και αν η ευρωπαϊκή αγορά αποφασίσει τη ρύθμιση για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα που παράγονται εντός της ΕΕ, το πρόβλημα θα εξακολουθήσει να υφίσταται, δεδομένου ότι τα περισσότερα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα που καταναλώνονται εντός των συνόρων της ΕΕ δεν παράγονται εκεί. Εάν οι κανονισμοί πρόκειται να είναι αποτελεσματικοί και να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η παραγωγή σε παγκόσμιο επίπεδο, η ΕΕ πρέπει να ρυθμίσει και όλα τα εισαγόμενα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα. 

Η στρατηγική της ΕΕ για τα βιώσιμα και κυκλικά κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα καθορίζει το όραμα και τις συγκεκριμένες δράσεις για να διασφαλιστεί ότι έως το 2030 τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ θα είναι μακράς διάρκειας ζωής και ανακυκλώσιμα, θα αποτελούνται κατά το δυνατόν από ανακυκλωμένες ίνες, θα είναι απαλλαγμένα από επικίνδυνες ουσίες και θα παράγονται με σεβασμό των κοινωνικών δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος. LINK

Η βασική ιδέα είναι ότι οι καταναλωτές θα επωφελούνται περισσότερο από τα υψηλής ποιότητας κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, ότι η γρήγορη μόδα θα πρέπει να είναι εκτός μόδας και ότι οι οικονομικά αποδοτικές υπηρεσίες επαναχρησιμοποίησης και επισκευής θα πρέπει να είναι ευρέως διαθέσιμες. Σε έναν ανταγωνιστικό, ανθεκτικό και καινοτόμο τομέα κλωστοϋφαντουργίας, οι παραγωγοί πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη για τα προϊόντα τους σε όλη την αλυσίδα αξίας, ακόμη και όταν αυτά γίνονται απόβλητα. Με αυτόν τον τρόπο, το κυκλικό οικοσύστημα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων θα ευδοκιμήσει και θα καθοδηγείται από επαρκείς ικανότητες για καινοτόμο ανακύκλωση από ίνα σε ίνα, ενώ η αποτέφρωση και η υγειονομική ταφή των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων πρέπει να μειωθεί στο ελάχιστο.

Τα συγκεκριμένα μέτρα θα περιλαμβάνουν
  • απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού για κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα
  • σαφείς πληροφορίες
  • ψηφιακό διαβατήριο προϊόντων
  • ένα υποχρεωτικό σύστημα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού της ΕΕ.  

Η νομοθεσία αυτή στοχεύει επίσης στην ακούσια απελευθέρωση μικροπλαστικών από τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, στην ακρίβεια των πράσινων ισχυρισμών και στην ενίσχυση των κυκλικών επιχειρηματικών μοντέλων, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών επαναχρησιμοποίησης και επισκευής. Για την καταπολέμηση της «γρήγορης μόδας», η στρατηγική καλεί επίσης τις εταιρείες να μειώσουν τον αριθμό των συλλογών ανά έτος, να αναλάβουν την ευθύνη και να ενεργήσουν για την ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματός τους, και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ευνοϊκά φορολογικά μέτρα για τον τομέα της επαναχρησιμοποίησης και της επισκευής. Η Επιτροπή θα προωθήσει επίσης τη στροφή με δραστηριότητες ευαισθητοποίησης. LINK 

Η στρατηγική αποσκοπεί επίσης στην παροχή στήριξης στο οικοσύστημα των παραγωγών κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων καθ' όλη τη διάρκεια της μετασχηματιστικής του πορείας. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή επιδιώκει να συνδιαμορφώσει μια πορεία μετάβασης για το οικοσύστημα της κλωστοϋφαντουργίας. Πρόκειται για ένα ουσιαστικό εργαλείο συνεργασίας που θα βοηθήσει το οικοσύστημα να ανακάμψει από τις αρνητικές επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19, οι οποίες επηρεάζουν τις επιχειρήσεις στις καθημερινές τους δραστηριότητες τα τελευταία τρία χρόνια. Θα ενισχύσει επίσης τις ικανότητές τους να αντέξουν τόσο τον έντονο παγκόσμιο ανταγωνισμό όσο και μελλοντικούς κλυδωνισμούς που επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη επιβίωσή τους. Όλοι οι φορείς του κλάδου ενθαρρύνονται να συμμετάσχουν ενεργά στη διαδικασία συνδιαμόρφωσης μέσω των δεσμεύσεών τους σχετικά με την κυκλικότητα και τα κυκλικά επιχειρηματικά μοντέλα, τις δράσεις για την ενίσχυση της βιώσιμης ανταγωνιστικότητας, την ψηφιοποίηση και την ανθεκτικότητα, καθώς και τον προσδιορισμό των ειδικών επενδύσεων που απαιτούνται για τη διπλή μετάβαση (ψηφιακή και «πράσινη»).

Εξετάζοντας ολόκληρο τον κύκλο ζωής των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και προτείνοντας δράσεις για την αλλαγή του τρόπου με τον οποίο παράγουμε και καταναλώνουμε κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, η στρατηγική παρουσιάζει μια νέα προσέγγιση, αντιμετωπίζοντας τα ζητήματα αυτά με εναρμονισμένο τρόπο.

Σκοπός της στρατηγικής της ΕΕ για τα βιώσιμα και κυκλικά κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα από τις 30 Μαρτίου 2022 είναι να γίνουν τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα πιο ανθεκτικά, επισκευάσιμα, επαναχρησιμοποιήσιμα και ανακυκλώσιμα, να αντιμετωπιστούν η γρήγορη μόδα, τα υφασμάτινα απόβλητα και η καταστροφή των αδιάθετων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και να διασφαλιστεί ότι η παραγωγή τους γίνεται με πλήρη σεβασμό των κοινωνικών δικαιωμάτων. Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει μια πρόταση για νέους κανόνες που θα ενδυναμώνουν τους καταναλωτές στην πράσινη μετάβαση, ώστε οι καταναλωτές να είναι καλύτερα ενημερωμένοι σχετικά με την περιβαλλοντική βιωσιμότητα των προϊόντων και να προστατεύονται καλύτερα από το φαινόμενο του greenwashing (της οικολογικής παραπλάνησης).


Βασικές δράσεις της στρατηγικής για την κλωστοϋφαντουργία
  • Καθορισμός απαιτήσεων σχεδιασμού για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα ώστε να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, να επισκευάζονται και να ανακυκλώνονται ευκολότερα, καθώς και απαιτήσεων για το ελάχιστο ανακυκλωμένο περιεχόμενο - Εισαγωγή σαφέστερων πληροφοριών και ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντων 
  • Αντιμετώπιση του greenwashing για την ενδυνάμωση των καταναλωτών και την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη βιώσιμη μόδα 
  • Αναστροφή της υπερπαραγωγής και της υπερκατανάλωσης και αποθάρρυνση της καταστροφής των μη πωληθέντων ή επιστρεφόμενων υφασμάτων. 
  • Πρόταση υποχρεωτικής διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα με οικολογική διαμόρφωση των τελών 
  • Αντιμετώπιση της ακούσιας απελευθέρωσης μικροπλαστικών από συνθετικά υφάσματα 
  • Περιορισμός της εξαγωγής κλωστοϋφαντουργικών αποβλήτων και προώθηση των βιώσιμων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων σε παγκόσμιο επίπεδο 
  • Κίνητρα για κυκλικά επιχειρηματικά μοντέλα, συμπεριλαμβανομένων των τομέων επαναχρησιμοποίησης και επισκευής 
  • Ενθάρρυνση των εταιρειών και των κρατών μελών να υποστηρίξουν τους στόχους της στρατηγικής

Τι είναι το greenwashing;
Οι καταναλωτές δεν έχουν αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με το πόσο βιώσιμο είναι ένα προϊόν και συχνά έρχονται αντιμέτωποι με παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές, όπως το «greenwashing». Ως εκ τούτου, χρειάζονται σαφείς κανόνες για τις εταιρείες ώστε να τεκμηριώνουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις ή τα οφέλη των προϊόντων ή των οργανισμών τους!

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημιούργησε ένα βίντεο που εξηγεί τη νέα στρατηγική σε σχέση με το «πράσινο ξέπλυμα» και τον τρόπο με τον οποίο θα επισημαίνονται τα προϊόντα στο μέλλον. LINK
 

Η στρατηγική αποσκοπεί στη δημιουργία ενός πιο πράσινου, πιο ανταγωνιστικού τομέα που θα είναι πιο ανθεκτικός σε παγκόσμιους κλυδωνισμούς. Το όραμα της Επιτροπής για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα για το 2030 είναι το εξής:
  • όλα τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ να είναι ανθεκτικά, επισκευάσιμα και ανακυκλώσιμα, σε μεγάλο βαθμό κατασκευασμένα από ανακυκλωμένες ίνες, απαλλαγμένα από επικίνδυνες ουσίες, παραχθέντα με σεβασμό των κοινωνικών δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος
  • «η γρήγορη μόδα είναι εκτός μόδας» και οι καταναλωτές επωφελούνται περισσότερο από τα υψηλής ποιότητας προσιτά κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα 
  • κερδοφόρες υπηρεσίες επαναχρησιμοποίησης και επισκευής ευρέως διαθέσιμες
  • ο τομέας της κλωστοϋφαντουργίας είναι ανταγωνιστικός, ανθεκτικός και καινοτόμος, με τους παραγωγούς να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τα προϊόντα τους σε όλη την αλυσίδα αξίας, με επαρκείς δυνατότητες ανακύκλωσης και ελάχιστη αποτέφρωση και υγειονομική ταφή.

Μικροπλαστικά
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα δημοσιεύσει επίσης μια ενημέρωση ειδικά για τα μικροπλαστικά στην παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Μπορείτε να βρείτε την ενημέρωση εδώ όταν κυκλοφορήσει: LINK 

Το κύριο συμπέρασμα της ενημέρωσης είναι:
  • Πάνω από 14 εκατομμύρια τόνοι μικροπλαστικών έχουν συσσωρευτεί στον πυθμένα των ωκεανών του πλανήτη, σύμφωνα με εκτιμήσεις ερευνών. Οι ποσότητες αυξάνονται κάθε χρόνο - προκαλώντας βλάβη στα οικοσυστήματα, τα ζώα και τους ανθρώπους.
  • Περίπου το 8% των ευρωπαϊκών μικροπλαστικών που απελευθερώνονται στους ωκεανούς προέρχεται από συνθετικά υφάσματα - σε παγκόσμιο επίπεδο, το ποσοστό αυτό εκτιμάται σε 16-35%. Μεταξύ 200.000 και 500.000 τόνων μικροπλαστικών από κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα εισέρχονται στο παγκόσμιο θαλάσσιο περιβάλλον κάθε χρόνο.
  • Η πλειονότητα των μικροπλαστικών από τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα απελευθερώνεται τις πρώτες φορές που πλένονται τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα. Η γρήγορη μόδα αντιπροσωπεύει ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα τέτοιων απελευθερώσεων, επειδή τα ρούχα γρήγορης μόδας αντιπροσωπεύουν υψηλό ποσοστό των πρώτων πλύσεων, καθώς χρησιμοποιούνται για μικρό μόνο χρονικό διάστημα και τείνουν να φθείρονται γρήγορα λόγω της χαμηλής ποιότητάς τους.
  • Είναι δυνατόν να μειωθεί ή να αποφευχθεί η απελευθέρωση μικροπλαστικών από τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, για παράδειγμα με την εφαρμογή βιώσιμων διαδικασιών σχεδιασμού και παραγωγής και μέτρων φροντίδας που ελέγχουν τις εκπομπές μικροπλαστικών κατά τη χρήση, καθώς και με τη βελτίωση της διάθεσης και της επεξεργασίας στο τέλος του κύκλου ζωής τους.

Δείτε περισσότερα για τα μικροπλαστικά στο Κεφάλαιο 5: Πλαστικά απόβλητα


cookie